كه محمّد نخجوانى مانند رشيد الدين آنها را « دزدان » و « راهزنان » و غيره مينامد . علت اساسى ديگر كاهش توليدات صنعتى و قطع بازرگانى اخذ مالياتهاى غير قانونى معمول در آنزمان ، افزايش ميزان خراجات و حق گمرك شهرها و نيز روش وحشيانه اخذ آنها مىباشد . از متن نوشته‌هاى محمّد نخجوانى آشكار ميگردد كه در آنزمان ، هنگام دريافت « تمغا » از كاروانهاى بازرگانى وارده و موسسات بازرگانى و نيز صنعتگران هر نوع ظلم و تعدى تجويز ميگرديد ، مثلا خراج اضافه بر ميزان طلب ميشد ، ببهانه‌هاى گوناگون خراجات غير قانونى اخذ ميگرديد . « 1 » سپس او مينويسد كه تحت عناوين « تكاليف ديوانى » هزينه‌هاى غير قابل پيش‌بينى ( اخراجات ) ، مخارج اضافى ( زوايد ) و غيره ، هر نوع فشار ، بيعدالتى ، تعدى « 2 » و غيره اعمال ميشد . بىترديد همهء اين اعمال شديدا در وضع صنعت و بازرگانى تاثير مىبخشيد . « 3 » جلوى

--> ( 1 ) - محمّد نخجوانى ، كتاب ياد شده ، جلد 1 ، قسمت 1 ، ص 535 : . . . تمغاچيان بمخاطبات . ناوارد و مطالبات ناواجب ايشان را مخاطب و مطالب مىگردانيدند . . . ( 2 ) - همانجا ، جلد 1 ، قسمت 2 ، ص 150 : . . . وجهى كه بزوايد گرفته‌اند بواسطهء استيلاى محصلان و متغلبان بوده . . . ؛ جلد 1 ، قسمت 1 ، ص 533 : مدتى است كه از آن مملكت تجار و كاروانيان هيچ متاع و قماش بدين ولايات نياورده‌اند . . . ( 3 ) - همانجا ، جلد 1 ، قسمت 2 ، ص 468 - 472 : . . . اكنون كه فرياد استعانت از ظلم و تعدى او به آسمان رسيد برقرار او را بحكومت و متصرفى آن غرابه تعيين فرمودن در كارخانه معدلت چگونه روا باشد . . . ص 471